Michael Saylor khơi mào tranh luận về mô hình kho bạc Bitcoin

Các kho bạc Bitcoin đối mặt với thời kỳ khó khăn

Phản ứng của Saylor trùng hợp với một giai đoạn then chốt dành cho các công ty nắm giữ Bitcoin. Dữ liệu hiện tại cho thấy khoảng 40% trong số 100 kho bạc Bitcoin hàng đầu đang giao dịch dưới giá trị thị trường, khiến việc huy động vốn mới trở nên phức tạp. Hơn nữa, hơn 60% các công ty này đã mua Bitcoin với mức giá cao hơn giá trị hiện tại. Một số doanh nghiệp đã chứng kiến giá cổ phiếu của mình giảm gần 99%.

Mô hình kinh doanh của Strategy bị giám sát chặt chẽ

Strategy, trước đây gọi là MicroStrategy và do Saylor sáng lập, đang là tâm điểm của các chỉ trích. Báo cáo tài chính của công ty càng làm dấy lên những tranh luận. Trong chín tháng đầu năm 2025, Strategy tạo ra khoảng 125 triệu USD dòng tiền hoạt động từ mảng kinh doanh cốt lõi là phần mềm trí tuệ doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong cùng kỳ, công ty đã huy động hơn 50 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu, cổ phiếu ưu đãi và trái phiếu chuyển đổi, với gần như toàn bộ số tiền này được dùng để mua Bitcoin. Về bản chất, hơn 99% kho bạc Bitcoin của công ty được tài trợ bằng phát hành chứng khoán chứ không phải lợi nhuận hoạt động. Dù mảng phần mềm vẫn sinh lời, quy mô hiện tại không đủ để hỗ trợ việc mua Bitcoin hay chi trả cổ tức và lãi vay.

Hiện tại, Strategy là doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, sở hữu hơn 650.000 Bitcoin, gấp khoảng mười hai lần so với đối thủ gần nhất.

Xu hướng “Kho bạc Bitcoin” lan rộng

Việc Saylor khởi xướng mua Bitcoin thông qua phát hành cổ phiếu vào năm 2020 đã tạo nên một xu hướng mới trên thị trường. Cổ phiếu của Strategy tăng hơn mười lần, truyền cảm hứng cho nhiều doanh nghiệp trên toàn cầu đến năm 2024. Một số công ty thậm chí chuyển hướng hoàn toàn sang việc thu mua Bitcoin thay vì phát triển sản phẩm hay cung cấp dịch vụ, với mục tiêu tăng giá trị cổ đông thông qua kỹ thuật tài chính.

Theo BitcoinTreasuries.net, hiện có hơn 200 công ty giữ Bitcoin trong bảng cân đối kế toán, tổng cộng sở hữu khoảng 1,1 triệu Bitcoin, tương đương gần 100 tỷ USD tài sản.

Metaplanet và các công ty đã chuyển đổi khác

Metaplanet có trụ sở tại Nhật Bản là ví dụ điển hình cho sự thay đổi này. Từng là nhà điều hành khách sạn trên toàn quốc, hiện công ty không còn sở hữu bất kỳ bất động sản nào. Toàn bộ mô hình kinh doanh của họ xoay quanh việc vay vốn, bán cổ phiếu và dùng số tiền thu được để mua Bitcoin. Tương tự, các tổ chức như Nakamoto, Strive và OranjeBTC tại Brazil cũng hoạt động như các phương tiện giao dịch công khai cung cấp quyền tiếp cận Bitcoin.

Saylor: “Áp dụng Bitcoin giống như tiếp nhận điện năng”

Saylor bác bỏ các chỉ trích, xem mô hình kho bạc Bitcoin là kết quả tự nhiên của tiến bộ công nghệ:

“Tại sao lại cho rằng một công ty áp dụng công nghệ vượt trội là phi lý? Điều đó chẳng khác gì đặt câu hỏi về việc chuyển sang sử dụng điện năng.”

Các nhà phê bình chỉ ra rằng việc tiếp nhận điện năng không đòi hỏi phải vay mượn liên tục hay cấu trúc tài chính phức tạp. Tuy nhiên, Saylor lập luận rằng mọi công ty, dù có sinh lời hay không, đều hợp lý khi chuyển hướng sang Bitcoin, bởi ngay cả doanh nghiệp thua lỗ cũng có thể bù đắp thâm hụt nhờ sự tăng giá của Bitcoin.

“Không có cạnh tranh, có đủ chỗ cho tất cả”

Khi được hỏi liệu các công ty kho bạc có cạnh tranh với nhau không, Saylor trả lời rõ ràng:

“Chúng tôi không cạnh tranh. Câu hỏi đó thật thiếu hiểu biết. Có đủ chỗ cho 400 triệu công ty sở hữu Bitcoin.”

Tuy nhiên, các nhà phê bình lại phản đối quan điểm cho rằng việc mua Bitcoin có thể trở thành một mô hình kinh doanh độc lập. Strategy vẫn chưa đưa ra thêm bất kỳ giải thích nào về vấn đề này.